Ağrı dağının ətəyində, Doğubeyazıtda mütəvazı bir çay evi "Starbucks" adıyla məşhurlaşdı. Əsl Starbucks bunu görəndə nə etdi? Məhkəməyə verib bağlaya bilərdi. Amma getdi, kahvə dəmlədi, hədiyyə verdi və bu hekayəni öz markasının bir parçasına çevirdi — hətta sənədli film ("The Sweetest Branch") çəkildi.
Gözəl hekayə. Amma diqqət: bu, şansdır, qayda deyil. Sən o qədər şanslı olmaya bilərsən. Bu yazı markada həm şansı, həm də real riski göstərir.
1. Şanslı hekayə: marka özünə güvənəndə
Starbucks niyə belə davrandı? Çünki marka öz adına tam sahibdir — heç bir təhdid hiss etmir. Ona görə münaqişəni reklama çevirə bildi. Bu, güclü markanın lüksüdür: əvəzində dünyaca yayılan müsbət bir hekayə qazandı.
Bir neçə dünya markası da oxşar "nəzakətli" yol seçib — məsələn, bəzi böyük brendlər kiçik pərəstişkarlara sərt məhkəmə əvəzinə dostca, hətta yumoristik xəbərdarlıq göndərib və bundan müsbət reputasiya qazanıb. Amma bunlar istisnadır — xəbər olur, çünki nadirdir.
2. Amma sən o qədər şanslı olmaya bilərsən
Reallıq budur: markaların çoxu belə davranmır. Adını icazəsiz işlədən kiçik biznesi xəbərdarlıq, məhkəmə və bağlanma gözləyir. Sən nə Starbucks-san ki, böyük bir marka sənə gəlib kahvə dəmləsin — əksinə, böyük marka sənin qapına vəkil məktubu ilə gələ bilər.
Başqasının markası üzərində biznes qurmaq — onun mərhəmətinə qalmaqdır. İstədiyi gün adından məhrum olarsan, illərin əməyi, tabela, müştəri tanınırlığı bir anda gedər.
3. Burger King'in dərsi: dev belə bloklana bilər
Ən güclü nümunə bir nəhəngdir. 1971-ci ildə Burger King Avstraliyaya girmək istəyəndə gördü ki, "Burger King" adı artıq yerli bir sahibkar tərəfindən qeydiyyatdan keçirilib (Adelaidedə, 1962-dən, onlarla restoranla).
Nəticə? Dünyanın ən böyük fast-food markalarından biri öz adını işlədə bilmədi və Avstraliyada "Hungry Jack's" adı ilə fəaliyyətə başladı — şirkətin tarixində adını dəyişməyə məcbur olduğu yeganə yer. Sonradan adını geri almağa çalışdı, məhkəmədə uduzdu və yerli franchise alana təxminən 47 milyon dollar təzminat ödədi.
Məqalənin davamı üzvlər üçündür. Tam oxu üçün daxil ol və ya üzv ol.