Kateqoriya: ⚖️ Hüquqi | Oxu müddəti: 7 dəq
Niyə dünyada "Antep baklavası" adı bu qədər dəyərlidir? Çünki bu ad qorunur. Onu yalnız Qaziantepdə, müəyyən üsulla istehsal edən istifadə edə bilər. Bu qoruma məhsulu adi bir şirniyyatdan beynəlxalq markaya çevirir.
Azərbaycanın da belə xəzinələri var — Şəki halvası, Quba alması, Lənkəran çayı, Abşeron zəfəranı. Sual budur: biz də onları qoruyub qızıla çevirə bilərikmi?
1. Coğrafi işarə nədir?
Coğrafi işarə — bir məhsulun müəyyən bir yerlə bağlı adının hüquqi qorunmasıdır. Yəni "Şəki halvası" adını yalnız Şəkidə, ənənəvi üsulla istehsal edən şəxs istifadə edə bilər. Başqa bölgədə hazırlanan halva "Şəki halvası" adı ilə satıla bilməz.
Bu, sadəcə hüquqi formal deyil — bir bölgənin ləzzətini, əməyini və adını mənimsənilməkdən qoruyan mexanizmdir.
2. Türkiyə nümunəsi: ad qorunanda dəyər artır
Türkiyə bu yolda dünya nümunəsidir. Bu gün Türkiyədə mindən çox qeydiyyatdan keçmiş coğrafi işarə var; təkcə Qaziantep şəhərinin yüzdən çox tescilli məhsulu mövcuddur. Ən simvoliki isə Antep baklavasıdır — Avropa İttifaqında qeydiyyatdan keçən ilk Türk məhsulu oldu.
Nəticə nə oldu? Ad qorunanda:
- Təqlid azaldı, əsl məhsulun dəyəri artdı.
- İxrac qiyməti yüksəldi — "qorunan ad" beynəlxalq bazarda pul deməkdir.
- Bölgə turizm üçün cəlbedici oldu — insanlar "əslini yerində dadmaq" üçün gəldi.
Bir cümlə ilə: coğrafi işarə bir məhsulu "ucuz qida"dan "qorunan marka"ya çevirir.
3. Azərbaycan üçün fürsət
Yaxşı xəbər: Azərbaycan bu istiqamətdə artıq hərəkətə keçib. Dövlətin Qastronomiya Turizmi Strateji Planı 2027-ci ilə qədər 25-dən çox məhsulun coğrafi işarə kimi qeydiyyatını hədəfləyir. Qeydiyyatı Əqli Mülkiyyət Agentliyi aparır.
Hədəfdəki məhsullardan bəziləri: Şəki halvası, Quba alması, Lənkəran çayı, Abşeron zəfəranı.
Məqalənin davamı üzvlər üçündür. Tam oxu üçün daxil ol və ya üzv ol.
Legal note: This article is for general informational purposes and does not constitute legal advice. For specific steps, consult a patent attorney or lawyer.